"Efekt puagh" wrogiem sztucznej inteligencji?

Czy roboty mogą się kiedyś zbuntować?

Skąd u przeciwników sztucznej inteligencji tak silna determinacja w zwalczaniu argumentów drugiej strony? Bywa, że wynika ona z fachowej wiedzy, ale zdarza się też, że wrogowie myślących maszyn to ludzie cierpiący na tajemniczą przypadłość, zwaną "efektem puagh".

Bardzo często podczas dyskusji o sztucznej inteligencji pada argument w rodzaju: "Piękne to wszystko, ale jak dla mnie maszyna z umysłem człowieka to rzecz niemoralna i wielce podejrzana" lub "Oczywistym jest, że robot nigdy nie będzie zdolny do odczuwania miłości i nienawiści, nie zachwyci się pięknem muzyki Mozarta i obrazu Matejki". Argumenty tego typu wcale nie są rzadkością, wręcz przeciwnie - intensywność ich występowania na tyle zainteresowała naukowców, w tym socjologów oraz psychologów, aby przeanalizować to zjawisko.

Pionierem w tej dziedzinie stało się pismo "Wired", w którym pojawił się artykuł, określający beznadziejną z gruntu argumentację mianem "efektu puagh". Zjawisko to polega nie tylko na totalnym braku akceptacji faktu zastanego, ale też odrzuceniu samej możliwości zaistnienia określonego wydarzenia tylko dlatego, że myśl o nim wywołuje poczucie ogromnego niesmaku, niezadowolenia czy wstrętu.

Pomysł na sklonowanie Johna Lennona, wystosowany przez samą Yoko Ono, spotkał się z masowym protestem, co warto zaznaczyć - nawet wśród zagorzałych fanów muzyka. Powodem buntu była odraza do idei sklonowania kogoś, kto nie żyje.

Puagh, zwany też argumentacją "chowania głowy w piasek", w powiązaniu z SI niemal zawsze dotyczy totalnie odrealnionych i bazujących na tanich filmach science fiction wizjach, wśród których prym wiedzie bunt robotów. Obraz masowej zagłady ludzkości i triumfu myślącej maszyny w wielu powoduje odruch totalnej negacji zjawiska SI.

Fachowe rozprawianie o sztucznej inteligencji zdecydowanie winno być pozbawione "efektu puagh", który zamazuje faktyczny stan rozwoju SI, a także niepotrzebnie podjudza w nieświadomych ludziach strach przed zjawiskiem, od którego nie sposób uciec w XXI wieku.

Na pocieszenie warto dodać, że ziemniaki, którymi tak się potrafimy zajadać, przez naprawdę długi czas uznawane były za trujące - jako nowość nie wzbudzały w ludziach zaufania. Duża szansa, że sztuczną inteligencję oswoimy tak, jak kartofle...

R. E. Krzemińska