Przepis na sztuczną inteligencję

Jak zmusić robota do myślenia?

Jaki jest przepis na myślącą maszynę? Procesor, kilka algorytmów i obudowa? Wbrew pozorom przepis na robota jest bardzo skomplikowany.

Odpowiedź na pytanie, czym jest sztuczna inteligencja, szybko znalazło odpowiedź. Główną jej myślą było powiązanie sposobu rozumowania maszyny z rozumowaniem człowieka. Uzyskanie tego powiązania stanowi problem po dziś dzień, a podkreślić należy, że historia jego jest już dość długa, bo sięgająca drugiej połowy XX wieku.

Nowatorskim pomysłem na rozwiązanie zagadki, jak sprytnie zmusić robota do myślenia po ludzku, była zasada tzw. koneksjonizmu. Chodziło o utworzenie SI poprzez naśladowanie działania mózgu, w szczególności neuronów, ich budowy i sposobu przewodzenia sygnału elektrycznego. Koneksjonizm za cel postawił sobie przełożenie działania neuronów na działanie części fizycznych w maszynie. Imitacja neuronów, cały szereg ich połączeń, odwzorowana została poprzez "wkładkę genetyczną", zastosowaną wewnątrz komputera. Projekt szybko został zrealizowany, przyjmując postać tzw. perceptronu.

Piękno tego modelu poległo na polu walki. Nie uniosło ciężaru słówka "lub", a dokładniej wyrażenia "lub ekskluzywnego". Brzmi to może trochę enigmatycznie, ale chodzi właściwie o prosty fakt, że logika jako nauka rozróżnia dwa rodzaje alternatywy: "lub ekskluzywne" i "lub inkluzywne".

"Lub inkluzywne" sprawia, że dwie możliwości mogą zaistnieć jednocześnie. Podam przykład: na proszonym przyjęciu gospodarz od niechcenia pyta cię, jakie zaserwować wino: białe czy czerwone. Oczywiście pytanie jest o tyle nieistotne, że i tak goście do wyboru będą mieli dwa. Kto po jakie sięgnie, to już inna sprawa. Ważny jest sam fakt, że równocześnie mogą zostać otwarte dwie butelki: białego i czerwonego wina. A jeśli gospodarz otworzy różowe - nadal nie stanowi to zagrożenia dla "lub inkluzywnego".

"Lub ekskluzywne" zakłada konieczność zrealizowania jednej opcji. Idąc do Multikina, mam do wyboru obejrzenie "Seksu w wielkim mieście", "Dorwać Smarta", albo "KungFu Pandę". I zdecydowanie nie jest możliwe, abym jednocześnie obejrzała te trzy dzieła naraz. Na tym polega istota "lub ekskluzywnego". I z tym właśnie problemem nie radzi sobie prawie idealny i myślący prawie jak człowiek model perceptronu. Cóż, widać, że "prawie" wciąż robi wielką różnicę...

R. E. Krzemińska