Planetary Aspects and Transits 8.25
Planetary Aspects and Transits to program dla zainteresowanych układem planetarnym i ustalaniem pozycji gwiazd.
Jak cenny jest krzem?
Erb, gadolin, prazeodym - dzięki tym dziwnie brzmiącym pierwiastkom mamy iPody, monitory ciekłokrystaliczne i laptopy. Dzięki nim też zbudowano inteligentne maszyny, składające Mercedesy i latające w kosmos. Niektóre z tych pierwiastków są cenniejsze od złota.
Epokę elektroniki zwykło określać się mianem ery krzemowej. Półprzewodniki, dzięki którym istnieją telewizory, komputery, komórki faktycznie wykonywane są z krzemowych kryształów. Złoża tego pierwiastka zdają się być nieograniczone, częściej występuje w przyrodzie tylko tlen.
Z konstrukcją kolejnych maszyn nie powinno być zatem problemu. A problem jest. Nie o krzem jednak chodzi, a o dolne partie tablicy Mendelejewa - tam, gdzie wzrok nie sięga, a nazwy pierwiastków są często nie do zapamiętania.
Tak jak o platynie można z na wpół czystym sumieniem powiedzieć, że jest znana i znany jest też sposób jej zastosowania (ogniwa paliwowe), tak o europie już nie. A to właśnie dzięki niemu dioda w górnej partii udomowionego i przynoszącego kapcie robota zapala się na zielono zawsze wtedy, kiedy wydajesz mu polecenie.
Kilka lat temu kilogram europu kosztował 250 dolarów, obecnie cena skoczyła do 1700 dolarów. Europowy biznes się kręci. A jeśli do tego dodamy, że gama barw na ekranie ukochanego laptopa jest mieszanką koloru czerwonego, niebieskiego i żółtego, wszystko staje się jasne. Dosłownie. Zielony do tanich też nie należy. Aby uzyskać taką barwę, potrzebna jest selekcja europu i wydobycie z niego rzadkiego iterbu. Jeśli dalej zapotrzebowanie na ten pierwiastek będzie tak wysokie, już w roku 2012 jego zapasy się wyczerpią.
Niewiele mówiące nazwy neodym, gadolin, samar, dysproz oraz prazeodym stały u podstaw technologicznego trendu miniaturyzacji. Egzotyka pierwiastków nie przekłada się na rzadkość występowania iPoda, nanorobota czy inteligentnego odkurzacza. W uszach białe mini słuchaweczki, w domu maszyna myśląca, serwująca kawę na zawołanie. A na świecie tylko dwa miejsca, skąd możemy wydobyć unikatowe pierwiastki. Mountain Pass i Bayan Obo. Ameryka i Chiny. Mocarstwa i potęgi w na rynku technologicznym. Do czasu. Eksploatacja obu kopalń postawi pod znakiem zapytania badania nad rozwojem SI. Ale też pokaże, że niezniszczalny robot u podstawy ma ulotną, organiczną ideę.
R. E. Krzemińska
Zobacz także:
