przyroda

Dbajmy o powietrze

Prof. dr hab. Zbigniew W. Endler prof. zw.
31.01.2012 01:40
A A A Drukuj
Aby zachować zdrowie i kondycję populacji ludzkiej, musimy oddychać niezanieczyszczonym powietrzem atmosferycznym o właściwym składzie chemicznym Fot. Shutterstock
Powietrze jest nam niezbędne do życia, jednak jego jakość się pogarsza. Jakie mogą być tego skutki i co możemy zrobić dla jego ochrony?

Aby zachować zdrowie i kondycję populacji ludzkiej, musimy oddychać powietrzem atmosferycznym niezanieczyszczonym o właściwym składzie chemicznym. Wśród zanieczyszczeń powietrza wyróżniamy grupę pochodzenia naturalnego oraz pochodzenia antropogenicznego. Do głównych zanieczyszczeń powietrza pochodzących z przemysłu energetycznego, cieplnego, komunalno-bytowego, transportu, przemysłu chemicznego, rolno-spożywczego należą pyły szkodliwe i toksyczne gazy.

Jakość powietrza w naszym otoczeniu

Przedmioty wykorzystywane na co dzień w naszym otoczeniu a wykonane z plastiku, w tym również odzież wytworzona z włókien syntetycznych, generują silne zanieczyszczenie atmosfery szczególnie tlenkami azotu, związkami chemicznymi (aldehydy, ketony). Do tej grupy zanieczyszczeń należy zaliczyć CFC (chlorofluorowęglowodory) wykorzystywane w aerozolach, lodówkach i klimatyzatorach, które niszczą ochronną warstwę ozonową planety, powodują wzrost zachorowań na choroby skóry, układu oddechowego itp.

Polub nas na Facebooku i bądźże oświecony!

Stąd stosowanie CFC w większości krajów jest zabronione. W to miejsce przemysł chemiczny wprowadził inne związki, jako nośniki których synergizm działania w środowisku jest słabo poznany. Większość zanieczyszczeń gazowych (dwutlenek siarki, tlenki azotu, fluorki) wraz z pyłami w trakcie opadów deszczu trafiają w postaci kwasowej na powierzchnię liści roślin, skórę zwierząt, konstrukcje przemysłowe i drogi.

Skutkuje to obniżoną odpornością roślin, spadkiem wydajności fotosyntezy w rolnictwie, przyspieszoną korozją konstrukcji, zakwaszeniem jezior i mórz.

Co mogę zrobić dla ochrony powietrza?

Zanieczyszczenia gazowe i pyły drobne nie znają granic. Transgresja zanieczyszczeń, w tym wzrost stężenia dwutlenku węgla, metanu, pary wodnej to przypuszczalnie główny czynnik globalnych zmian atmosfery zwanych "globalnym ociepleniem". Przeciwdziałanie to przede wszystkim ograniczenie emisji gazowych i pyłowych w przemyśle ciepłowniczym poprzez zmianę technologii i instalację urządzeń odpylających, odsiarczających spaliny.

Problemem w starej zabudowie miast są tysiące indywidualnych palenisk domowych przyczyniających się do zasiarczenia atmosfery miejskiej (np. starówka w Krakowie). W nowoczesnych suburbiach palącym problemem są liczne kominki w których mieszkańcy - dla celów oszczędnościowych - spalają opakowania plastikowe generując tym samym zanieczyszczenia bezpośrednie takie jak: chlor, fluorki, dioksyny itp.

Ratunkiem jest całkowita zmiana systemu ogrzewania i palenisk w piecach czy kominkach (wdmuchiwanie powietrza), przejście na opalanie gazowe, kolektory słoneczne, wiatrownie turbinowe, docieplenie budynków, systemy grzewcze podłogowe itp. Ekologiczny dom to również rejestracja emitowanej przez okna, ściany, dach, energii cieplnej do środowiska, a więc stosowanie technologii atermicznej (np. szyby ograniczające emisję ciepła).

Smog w miastach

Aktualnie na świecie porusza się miliard sto pięćdziesiąt tys. samochodów. Emisje z rur wydechowych to nie tylko dwutlenek węgla, ale również tlenki węgla, azotu, niespalone cząstki paliwa, cząstki sadzy i olejów silnikowych, toksyczne węglowodory WWA, dodatkowo dochodzą jeszcze włókna azbestu ze ścierania okładzin hamulcowych i sprzęgieł czy cząstki benzenu.

Wszystkie te zanieczyszczenia składają się na atmosferę miasta i przy zjawisku inwersji atmosferycznej dają słynny smog komunikacyjny. Ratunkiem jest używanie wyłącznie samochodów z katalizatorami redukującymi zanieczyszczenia gazowe, posiadanie przez autobusy i ciężarówki filtrów sadzowych, tworzenie w strukturze miasta arterii bezkolizyjnych i tzw. zielonej fali. Każdy postój samochodu i praca silnika to zwiększona emisja zanieczyszczeń do atmosfery miejskiej.

Ratunkiem na redukcję zanieczyszczeń komunikacyjnych w miastach jest eliminacja samochodów starych typów (bez katalizatorów), przejście na układy hybrydowe (silnik elektryczny plus silnik spalinowy), w drugim etapie używanie samochodów elektrycznych i wyłączenie stref zwartej zabudowy z komunikacji indywidualnej.

Używając samochód z katalizatorem należy zawsze pamiętać, że w okresie jesienno-zimowym katalizator by osiągnął temperaturę 400 stopni Celsjusza, musi być rozgrzewany na odcinku od 1 do 3 km. Stąd używanie samochodu do dojazdów do pracy na bliskich odległościach, jest bezsensem ekologicznym. Należy preferować spacer pieszy (dodatkowe czynniki zdrowotne), rower lub komunikację masową.

Ponadto, w otoczeniu miejsc zamieszkania jak i pracy należy zachować i tworzyć "wyspy środowiskowe" złożone z kęp drzew i krzewów. Drzewa redukują zanieczyszczenia pyłowe i gazowe, dostarczają tlen do atmosfery klimatu miejskiego, a poprzez wydzielanie fitoncydów poprawiają nastrój i komfort życia człowieka.

Prof. dr hab. Zbigniew, W. Endler, prof. zw. Katedra Ekologii Stosowanej UWM w Olsztynie

Już jutro przeczytasz tekst: "Potrzebuję wody, aby żyć"

Czytaj także:

Człowiek a środowisko

Zobacz więcej na temat:

Podziel się

  • Ocena:

    • słabe
    • nic specjalnego
    • dobre
    • bardzo dobre
    • znakomite

    0 głosów