Skomentuj:
Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX
We wszystkich działaniach technicznych człowieka takich jak wydobycie surowców, produkcja finalna w zakładach przemysłowych, dystrybucja do sieci handlowej oraz wykorzystanie indywidualne i przez zbiorowość ludzką, generuje się straty energetyczne i odpady.
Z samej definicji ochrony środowiska wynika, że do grupy odpadów zaliczamy substancje stałe, ciekłe oraz zużyte przedmioty powstające podczas bytowania człowieka przeznaczone do utylizacji lub składowania. Zdecydowana większość odpadów jest uciążliwa dla środowiska.
Polub nas na Facebooku i bądźże oświecony!
Nie wnikając w strukturę i wielkość wytwarzanych odpadów grupa odpadów bytowo-gospodarczych jest pozostałością po działalności cywilizacyjnej człowieka. Wśród wielorakich odpadów bytowych miejskich największy procentowy udział w masie całkowitej posiadają: różne rodzaje papieru, roślinne i zwierzęce resztki żywności, szkło, ceramika, tekstylia, zmiotki uliczne, tworzywa sztuczne wraz z gumą, wyroby skórzane, suche liście i trawa, metale itp.
O udziale poszczególnych składników w masie odpadów decyduje struktura zabudowy miejskiej, poziom obsługi mieszkańców, standard ich życia. Zbiorcze odpady komunalne to mieszanina poużytkowych części żywności, odzieży, wyposażenia gospodarstw domowych, obiektów publicznych, dóbr kultury, oświaty. Dominują najtrudniejsze do utylizacji opakowania z tworzyw sztucznych, złom metalowy i tekstylia.
Żeby zrozumieć skale problemów gromadzenia odpadów w Polsce, należy pamiętać że najwięcej wytwarzają zakłady przemysłowe z czego, aż 56% przypada na grupę paliwowo-energetyczną. W przeszłości tylko 53% wykorzystano do dalszej przeróbki, całą resztę deponowano na składowiskach. Skutkowało to wzrostem powierzchni składowisk i nagromadzeniem do wielkości 1,78 mld ton odpadów przemysłowych.
Rekultywacja składowisk, odzysk odpadów oraz unieszkodliwianie spowodowały zmniejszenie ilości nagromadzonych odpadów. Statystyczny mieszkaniec miasta wyrzuca rocznie od 80 do 140 kg odpadów. W przeszłości 99% wytworzonych odpadów komunalnych kierowano na wysypiska. Tak duża składowana masa odpadów skutkowała zanieczyszczeniem wód gruntowych, gleb, okolicznej szaty roślinnej, stanowiła zagrożenie sanitarno-epidemiologiczne.
Recykling i utylizacja
Gospodarcze wykorzystanie odpadów to najskuteczniejsza metoda ich zagospodarowania. Każdy odpad może być potencjalnym surowcem. Utylizacja to wykorzystanie odpadów komunalnych jako surowców do nowej produkcji. Jedną z form utylizacji odpadów jest recykling tj. odzyskiwanie surowców z materiałów odpadowych i ponowne ich wykorzystanie.
Przykładowo odpady żywnościowe kieruje się dzisiaj do kompostowania lub przetworzenia na paszę dla zwierząt. Opakowania foliowe można wykorzystać gospodarczo poprzez recykling. Wprowadzenie materiałów biodegradowalnych umożliwia likwidację składowisk. Radykalną metodą unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych jest ich spalanie w specjalnych piecach w temperaturze 1000 stopni (pozostałości farb, lakierów, olejów itp.).
Minimalizacja wytwarzania odpadów
Pierwszym, najważniejszym elementem jest zmiana nawyków gromadzenia odpadów stałych w gospodarstwach domowych. Należy dążyć do redukcji masy powstających odpadów poprzez zmniejszenie strumienia zakupów towarów, stosowanie opakowań wielokrotnego użytku, wykorzystanie technologii małoodpadowych (przy przygotowywaniu żywności, transporcie żywności itp.)
Następne zadanie to selekcja odpadów u „źródła” tj. bezpośrednio przy wytwarzaniu. Jest to preselekcja polegająca na dzieleniu wytwarzanych odpadów na grupy: organiczne, pochodne papieru, metale, opakowania plastikowe. Po wstępnej selekcji pakujemy w oddzielne worki śmieciowe (o różnych kolorach) i składujemy w kontenerach oznaczonych właściwym napisem.
Obecnie w Polsce należy dążyć do usprawnienia systemu kontroli i nadzoru powstających odpadów komunalnych poprzez monitorowanie ich wytwarzania. Jednocześnie dla zwiększenia świadomości ekologicznej mieszkańców należy rozbudować system preferencji i ulg podatkowych zachęcających podmioty gospodarcze do preselekcji i minimalizacji masy odpadów stałych.
Prof. dr hab. Zbigniew, W. Endler, prof. zw. Katedra Ekologii Stosowanej UWM w Olsztynie
Już jutro przeczytasz, jak mieszkać ekologicznie
Czytaj także:
