Nietoperze to małe ssaki, jedyne, które potrafią latać. Są też jednymi z niewielu zwierząt, które potrafią przez długi czas zwisać głową w dół. Prowadzą nocny tryb życia, a orientują się za pomocą ultradźwięków. Poza nielicznymi wyjątkami, np. występującymi w tropikach wampirowatymi, żywią się owadami i to w dużych ilościach: jeden nietoperz potrafi w ciągu nocy zjeść 3 tysiące komarów!
Wszystkie nietoperze występujące w Polsce objęte są ochroną i nigdy nie atakują ludzi. Można je uznać za w pełni biologiczne środki owadobójcze - smakują im m.in. niektóre gatunki uważane przez ludzi za szkodniki. Zimą odlatują do cieplejszych krajów lub hibernują.
Polska może się pochwalić największym znanym w Europie zimowiskiem tych zwierzątek w woj. lubuskim (corocznie zimuje tam ok. 30 tys. nietoperzy). Z kolei latem wiele kolonii chętnie mieszka w kościołach - na strychach, w wieżach i dzwonnicach, ponieważ na wysokie kondygnacje nie docierają ludzie ani drapieżniki. I właśnie z tego upodobania nietoperzy wzięły się dodatkowe korzyści dla ludzi.
Z inicjatywy różnych organizacji i miłośników nietoperzy, w wielu miejscach w Polsce odremontowano cerkwie i kościoły, które były w bardzo złym stanie (a jednocześnie często wpisane były na listę zabytków). Dla parafian oznacza to nowe dachy i ładniejsze wnętrza, a do tego ochronę przed muchami i komarami. Nietoperze zaś (których liczba często jest porównywalna z liczbą lokalnych parafian) zyskują bezpieczne miejsce do schronienia i rozrodu. Nie grozi im już śmierć z powodu uszczelniania otworów, przez które wlatują i wylatują (dawniej w wyniku niewiedzy właśnie tak się nieraz działo), a w dodatku zwykle pod dachem instalowane są dla nich specjalne budki.
Każdy może skonstruować drewnianą skrzynkę dającą schronienie nietoperzom, którą można powiesić np. w lesie. Na różnych stronach internetowych można znaleźć wskazówki:
www.oton.sylaba.pl
www.ussuri.pl
Dzięki powodzeniu akcji, na którą wydano już miliony złotych, wielu ludzi zaczyna postrzegać nietoperze jako przyjazne zwierzątka, które ratują kościoły oraz pomagają rolnikom i zwykłym ludziom, zjadając szkodniki i komary.
Marta Żylicz
Autorka jest absolwentką biotechnologii na UW i studiów tłumaczeniowych na Uniwersytecie Jagiellońskim, tłumaczy artykuły dla "Świata Nauki", najbardziej interesuje się genetyką.
Czytaj także:
