Planetary Aspects and Transits 8.25
Planetary Aspects and Transits to program dla zainteresowanych układem planetarnym i ustalaniem pozycji gwiazd.
Fot. AP/REED SAXON
Na spadającą gwiazdę natknąć się nie tak łatwo, ale w sierpniowe noce będziemy mieli okazję, aby zobaczyć na niebie spadające komety. Będą pojawiały się z częstotliwością nawet do 60 na godzinę.
Już za kilka dni letnie noce rozświetlą jasne smugi wybiegające z gwiazdozbioru Perseusza. Ten deszcz meteorów, czyli okruchów kosmicznych skał wpadających w ziemską atmosferę, osiągnie najwyższe natężenie około 12 sierpnia. W tym czasie liczba meteorów przecinających niebo może przekraczać nawet 60 na godzinę.
Perseidy to fragmenty komety 109P/Swift-Tuttle, która krążąc po gigantycznej eliptycznej orbicie, przecinającej orbitę Plutona raz na 130 lat, odwiedza środek Układu Słonecznego. Gdy zbliża się do Słońca, od jej nagrzewającego się jądra odrywają się drobne okruchy. Tworzą one pylistą ścieżkę znaczącą tor komety, którą raz do roku przecina Ziemia. Prędkość odłamków w chwili wejścia w ziemską atmosferę wynosi około 60 kilometrów na sekundę. Rozgrzane przelotem kosmicznych okruchów powietrze świeci, najczęściej na biało lub niebiesko, choć zdarzają się meteory zielone, a nawet czerwone.
A sam odłamek? Najczęściej jest tak mały, że wyparowuje w górnych warstwach atmosfery. Nawet jasne meteory powstają zwykle w trakcie spalania odłamków o rozmiarach co najwyżej ziarnka piasku. Bardzo rzadko z atmosferą zderzają się jednak bryłki o rozmiarach kilku lub nawet kilkunastu centymetrów. Powstaje bolid - towarzysząca jego przejściu przez atmosferę fala uderzeniowa podgrzewa otaczające powietrze do temperatury kilku tysięcy stopni. Bolid zaczyna świecić jaśniej od Wenus, jego przelotowi niejednokrotnie towarzyszy grom. Czasem nie wyparowuje w całości i jego fragment spada na Ziemię w postaci meteorytu.
Jeśli nie uda nam się wybrać na Perseidy, czekajmy na następną okazję. Około 22 października mamy szanse na obserwacje Orionidów, związanych ze słynną kometą Halleya. 17-18 listopada wybierzmy się na Leonidy. W połowie grudnia pojawią się Geminidy, powstałe dzięki wygasłej już komecie Faeton. Choć najłatwiej obserwować spadające gwiazdy, gdy spadają w rojach, każdej innej nocy powinniśmy dostrzec jeden lub nawet kilka meteorów w ciągu godziny: codziennie na Ziemię opada ponad sto ton materii międzyplanetarnej.
Weronika Śliwa